Ngoại tệ là gì? Tìm hiểu khái niệm và vai trò trong giao dịch quốc tế

* Bài viết chỉ mang tính chất cung cấp thông tin khách quan, không phải là lời khuyên tài chính.

Trong lĩnh vực tài chính quốc tế, ngoại tệ là đồng tiền của một quốc gia hoặc vùng lãnh thổ khác (không phải đồng nội tệ của quốc gia hiện tại) và được sử dụng làm phương tiện thanh toán trong các giao dịch quốc tế. Tại Việt Nam, tất cả các loại tiền không phải là Đồng Việt Nam (VND) — bao gồm tiền giấy, tiền kim loại hay các phương tiện thanh toán ghi bằng tiền nước ngoài — đều được coi là ngoại tệ. 

Trong bài viết này, Ngân hàng số Cake by VPBank sẽ cùng bạn nghiên cứu sâu sắc về khái niệm, các tiêu chí đánh giá sức mạnh tiền tệ và danh sách những đồng tiền ảnh hưởng nhất thế giới hiện

>>Xem thêm: 

Cổ phiếu quỹ là gì? Khái niệm, đặc điểm và quy định

Đầu tư tài chính là gì? Các hình thức đầu tư phổ biến và hiệu quả hiện nay

Tìm hiểu 4 cấp độ bảo mật khi giao dịch chuyển tiền (A, B, C, D)

Ngoại tệ là gì?

Theo góc độ pháp lý và kinh tế, ngoại tệ là đơn vị tiền tệ của quốc gia khác hoặc đồng tiền chung của một nhóm quốc gia (như Euro). Đối với một công dân hoặc doanh nghiệp Việt Nam, bất kỳ đồng tiền nào khác ngoài VND như USD (Đô la Mỹ), EUR (Euro), JPY (Yên Nhật)... đều là ngoại tệ.

Ngoại tệ không chỉ tồn tại dưới dạng tiền mặt (tiền giấy, tiền xu) mà còn hiện diện dưới các hình thức khác như:

• Tiền gửi ngân hàng: Các khoản tiền bằng ngoại tệ được lưu giữ trong tài khoản ngân hàng.
• Các loại chứng từ có giá: Séc, hối phiếu, trái phiếu chính phủ nước ngoài được ghi bằng tiền nước ngoài.
• Tiền kỹ thuật số của Ngân hàng Trung ương (CBDC): Các loại tiền tệ mã hóa chính thống do các quốc gia phát hành.

Trong hoạt động kinh tế, ngoại tệ đóng vai trò cốt lõi của thương mại quốc tế. Nếu không có ngoại tệ, việc nhập khẩu máy móc, công nghệ hay xuất khẩu nông sản ra thế giới sẽ trở nên vô cùng khó khăn. Đối với cá nhân, ngoại tệ là một kênh đầu tư và tích lũy quan trọng giúp đa dạng hóa danh mục tài sản.

Ngoại tệ là đồng tiền của quốc gia khác được sử dụng trong giao dịch quốc tế (Nguồn: Sưu tầm)

Các tiêu chí của một đồng ngoại tệ mạnh

Không phải mọi ngoại tệ đều có giá trị và sức ảnh hưởng giống nhau. Những đồng tiền được gọi là "ngoại tệ mạnh" (Hard Currency) thường phải hội đủ các tiêu chí khắt khe sau:

• Tính ổn định cao: Đồng tiền đó phải có khả năng giữ giá tốt trong thời gian dài, không bị lạm phát phi mã và ít biến động cực đoan trước các cú sốc chính trị.
• Khả năng chuyển đổi tự do: Một ngoại tệ mạnh phải dễ dàng được mua bán, trao đổi tại bất kỳ ngân hàng hay sàn giao dịch nào trên thế giới mà không gặp phải rào cản pháp lý quá lớn.
• Sức mạnh kinh tế của quốc gia phát hành: Đồng tiền là "cổ phiếu" của một quốc gia. Quốc gia có GDP lớn, nền kinh tế đa dạng, nợ công thấp và chính trị ổn định sẽ bảo chứng cho giá trị của đồng ngoại tệ đó.
• Tính phổ biến trong thanh toán và dự trữ: Đồng tiền đó phải chiếm tỷ trọng lớn trong các giao dịch thương mại toàn cầu và được Ngân hàng Trung ương của các nước chọn làm tài sản dự trữ chiến lược.
• Thị trường tài chính phát triển: Quốc gia phát hành phải có thị trường vốn, thị trường chứng khoán minh bạch và hiện đại, giúp dòng vốn ngoại tệ lưu thông dễ dàng.

Những đồng tiền được gọi là ngoại tệ mạnh thường có tính ổn định cao và có giá trị trong thanh toán, dự trữ quốc tế (Nguồn: Sưu tầm)  

Top 5 đồng ngoại tệ phổ biến và có sức ảnh hưởng lớn

Dưới đây là 5 đồng tiền quyền lực nhất hành tinh mà bạn chắc chắn sẽ bắt gặp thường xuyên trong các bản tin tài chính hoặc khi giao dịch quốc tế.

Đô la Mỹ (USD)

Là đơn vị tiền tệ chính thức của Hợp chúng quốc Hoa Kỳ, được mệnh danh là "ông vua" của các loại tiền tệ, USD là đồng tiền dự trữ lớn nhất thế giới. Hầu hết các loại hàng hóa thiết yếu như dầu thô, vàng và nông sản đều được định giá bằng USD.

• Vai trò: Là đơn vị thanh toán chủ đạo trong hệ thống SWIFT.
• Đặc điểm: Độ thanh khoản cực cao, được chấp nhận ở hầu hết mọi nơi trên thế giới, từ các trung tâm tài chính sầm uất đến những thị trường mới nổi.

USD là đơn vị tiền tệ của Hoa Kỳ và là đồng ngoại tệ được sử dụng rộng rãi, phổ biến trên thế giới (Nguồn: Sưu tầm)

Đồng Euro (EUR)

Đây là đồng tiền chung của Liên minh Châu Âu (Eurozone). Sự ra đời của Euro là một cột mốc lịch sử, thể hiện sự thống nhất về kinh tế của các quốc gia lớn như Đức, Pháp, Ý.

• Vai trò: Là đối trọng lớn nhất của đồng USD trong hệ thống tài chính toàn cầu.
• Đặc điểm: Thường được coi là biểu tượng của sự ổn định khu vực Châu Âu. Tuy nhiên, giá trị của EUR thường chịu ảnh hưởng lớn bởi các chính sách kinh tế chung của Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB).

Euro là đồng tiền chung chính thức cảu khu vực Liên minh Châu Âu (EU) và là đồng tiền dự trữ lớn thứ hai thế giới (Nguồn: Sưu tầm) 

Yên Nhật (JPY)

Đồng Yên Nhật là đơn vị tiền tệ chính thức của Nhật Bản, thường được các nhà đầu tư coi là "vịnh tránh bão" (Safe Haven Asset). Khi thế giới có biến động chính trị hoặc khủng hoảng kinh tế, dòng vốn thường đổ vào JPY để tìm kiếm sự an toàn.

• Vai trò: Đồng tiền quan trọng nhất tại khu vực Châu Á.
• Đặc điểm: Nhật Bản duy trì mức lãi suất thấp trong nhiều năm, khiến JPY trở thành đồng tiền phổ biến cho các hoạt động kinh doanh chênh lệch lãi suất (Carry Trade).

Đồng Yên Nhật là đơn vị tiền tệ chính thức của Nhật Bản và thường được coi là tài sản trú ấn an toàn (Nguồn: Sưu tầm)

Bảng Anh (GBP)

Là một trong những đồng tiền lâu đời nhất còn lưu hành, Bảng Anh gắn liền với sức mạnh của trung tâm tài chính London.

• Vai trò: Chiếm tỷ trọng đáng kể trong dự trữ ngoại hối toàn cầu.
• Đặc điểm: Mặc dù chịu ảnh hưởng sau sự kiện Brexit, nhưng GBP vẫn giữ được vị thế là một đồng tiền mạnh nhờ hệ thống pháp lý và tài chính minh bạch bậc nhất của Vương quốc Anh.

Bảng Anh là đơn vị tiền tệ chính thức của Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland (Nguồn: Sưu tầm)

Nhân dân tệ (CNY)

Sự trỗi dậy của kinh tế Trung Quốc đã đưa đồng Nhân dân tệ vào rổ tiền tệ dự trữ của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).

• Vai trò: Ngày càng phổ biến trong các giao dịch thương mại tại khu vực Châu Á và các nước đối tác của Trung Quốc.
• Đặc điểm: Hiện nay Trung Quốc đang tích cực quốc tế hóa đồng CNY và phát triển đồng Nhân dân tệ kỹ thuật số (e-CNY), hứa hẹn sẽ thay đổi cấu trúc thanh toán toàn cầu trong tương lai gần.

Nhân dân tệ là đơn vị tiền tệ chính thức của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, do Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc phát hành (Nguồn: Sưu tầm)

Việc hiểu đúng bản chất ngoại tệ là gì và nắm bắt được đặc tính của các đồng tiền mạnh sẽ giúp bạn đưa ra những quyết định tài chính sáng suốt, dù là khi đổi tiền đi du lịch hay thực hiện các khoản đầu tư dài hạn. Cake by VPBank hy vọng bài viết này đã mang đến cho bạn một cái nhìn sắc nét và chuyên nghiệp về thế giới ngoại tệ